διαίνω

Validation

No

Last modification

Sat, 08/08/2026 - 12:15

Word-form

διερός

Transliteration (Word)

dieros

English translation (word)

wet

Transliteration (Etymon)

diainō

English translation (etymon)

to wet, to moisten

Author

Orion

Century

5 AD

Source

idem

Ref.

Etymologicum, delta, p. 48

Ed.

F. Sturz, Orionis Thebani etymologicon, Leipzig, Weigel, 1820

Quotation

Διερός, παρὰ τὸ διαίνω διαρός· καὶ Ἰωνικῶς, μεταθέσει τοῦ α εἰς ε, διερός.

Translation (En)

Dieros "wet", from diainō "to wet", *diaros, and by change of /a/ to /e/ in Ionic, dieros

Comment

Correct derivational etymology. The /e/ of the adjective is explained as a characteristic feature of Ionic, as the "regular" derivative should be *διαρός. The model is the pair ἱαρός / ἵερός "sacred", and μιαρός / μιερός "defiled". Lentz ascribes this etymology already to Herodian (III/2, p. 188), after the Gudianum, s.v. ἵερὸν ἰχθύν. This is not certain

Parallels

Etym. Gudianum, delta, p. 359 (Διερός· κατὰ Ἰωνικὴν μετάθεσιν τοῦ α εἰς τὸ ε διερός· παρὰ γὰρ τὸ διαίνω, τὸ πλύνω); ibid., p. 362 (Διερός· ὁ ὑγρός· παρὰ τὸ διαίνω, τὸ πλύνω); ibid., p. 272 (Ἱερὸν ἰχθῦν, τινὲς παρὰ τὸ διαίνω. διερὸς καὶ διερὸν, τὸ ἀεὶ ἐν ὕδατι βρεχόμενον, οἷον· ἔνθ’ ἤτοι μὲν ἐγὼ διερῷ ποδὶ· οἱ δὲ παρὰ τὸ δίω τὸ διώκω διερὸς καὶ ἱερὸς, ὁ ταχὺς καὶ διωκτικός); Etym. Gudianum Additamenta, delta, p. 362 (Διερός· ὁ ὑγρός· παρὰ γὰρ τὸ διαίνω, τὸ πλύνω ἢ θερμαίνω, ἀποβολῇ τοῦ ι διανός καὶ κατὰ Ἰ⟦ωνικὴν⟧ μετάθεσιν τοῦ ⟦α⟧ εἰς τὸ ε καὶ τοῦ ⟦ν εἰς⟧ τὸ ρ διερός); Eustathius, Comm. Il., vol. 3, p. 314 (Τινὲς δὲ τὸ ἔνδιοι ἀντὶ τοῦ ἱδροῦντες, ὡς οἷον ἐνίδιοι, παρὰ τὸ ἶδος καὶ τὸ ἰδίειν, καὶ ἐν συγκοπῇ ἔνδιοι. ἴσως δὲ καὶ παρὰ τὸν ὑγρὸν Δία, ὅ ἐστιν ἀέρα. ὅθεν καὶ τὸ διαίνειν καὶ τὸ «διέμενος» δὲ παρὰ τῷ Κωμικῷ. ἀκολούθως δὲ ἐκ τοῦ τοιούτου ἔνδιος καὶ ὁ διερός, ὁμοίως τῷ τρόμος τρομερός καὶ τοῖς ὁμοίοις); Etym. Magnum Kallierges, p. 274 (Διερός: Ὁ ὑγρός. Καλλίμαχος, ‘διερὴν δ’ ἀπεσείσατο λαίφην’. Λέγεται διερὸς καὶ ὁ ζῶν ἐκ μεταλήψεως· Ὅμηρος, ‘Οὐκ ἔσθ’ οὗτος ἀνὴρ διερὸς βροτός’. Τουτέστι ζῶν καὶ ἐρρωμένος, Ὀδυσσείας ζʹ. Οἱ γὰρ ζῶντες ὑγροὶ, αὖοι δ’ οἱ τεθνεῶτες. Παρὰ τὸ διαίνω, τὸ ὑγραίνω, γίνεται διαρὸς, ὡς μιαίνω, μιαρός· λιπαίνω, λιπαρός· καὶ τροπῇ, διερός. ‘Διερῷ ποδὶ’, Ὀδυσσείας ιʹ, μεταφορικῶς τῇ νηΐ· καὶ γὰρ ἁλὸς ἵππους τὰς ναῦς καλεῖ τροπικῶς. Οἱ δὲ, τῷ ὀξεῖ καὶ ταχεῖ· ἢ τῷ θαλασσίῳ· διερὸν γὰρ, χλωρὸν, βεβρεγμένον); ibid., p. 468 (Ἱερὸν ἰχθῦν: Τινὲς παρὰ τὸ διαίνω, τὸ βρέχω, διερός· καὶ ἱερὸν, τὸ ἀεὶ ἐν ὕδατι βρεχόμενον, κατὰ ἀποβολὴν τοῦ δ· οἱ δὲ, παρὰ τὸ δίω, τὸ διώκω, διερὸς, καὶ ἱερὸς, ὁ ταχὺς καὶ διωκτικός. Ἢ τὸν μέγαν· τὸ δὲ μέγα ἱερὸν ἔλεγον οἱ παλαιοί); Etym. Symeonis, delta 245 (Διερός· ὁ ὑγρός· Καλλίμαχος· διερὴν δ’ ἀπεσείσατο λαίφην· λέγεται δὲ καὶ διερὸς ὁ ζῶν· οὐκ ἔσθ’ οὗτος ἀνὴρ διερός. Οἱ γὰρ Ζῶντες ὑγροί, αὖοι δὲ οἱ τεθνεῶτες· παρὰ τὸ διαίνω, ὃ σημαίνει τὸ ὑγραίνω, διαρός, ὡς μιαίνω μιαρός, καὶ τροπῇ διερός); Scholia in Oppianum, Hal. 1.5 (διεροὶ ἀπὸ τοῦ διαίνω τὸ βρέχω, ὡς μιαίνω μιαρός καὶ τροπῇ τοῦ α εἰς ε διερός)

Modern etymology

Διερός "wet" belongs with διαίνω "to wet". Other meanings of the adjective are unclear and may not be old

Persistence in Modern Greek

No

Entry By

Le Feuvre